Deployment Simulation Kavram Haritası: 65 Kavramı Birlikte Okumak

Neden Glossary Değil Harita?

Bu makaleyi anlamak için gereken kavram sayısı yüksek: LLM temelleri, eval metodolojisi, safety failure mode'ları, istatistik, agentic tool-use, privacy ve distribution shift. Ama bu kavramlar eşit ağırlıkta değil. Bazıları ana omurga, bazıları yan bağlantı, bazıları sadece belirli bir bölümde devreye giren araçtır.

Ana Omurga: Model → Senaryo → Simülasyon → Ölçüm → Risk → Denetim → Sınır

Haritanın ortasında soldan sağa bir süreç var. Önce modelin davranış zemini gelir: system prompt, sampling, context, tool schema. Sonra senaryo tasarımı gelir: hangi konuşma prefix'i, hangi task, hangi risk. Sonra simülasyon ve ölçüm gelir. En sonda risk yorumlama, denetim ve sınırlar vardır.

25 Çekirdek Kavram

Önce çekirdeği öğren: deployment simulation, production traffic, conversation prefix, candidate model, deployed model, resampling, prevalence, taxonomy coverage, directional accuracy, rate calibration, evaluation awareness, red-team, synthetic prompt, production prompt, reward hacking, tool-use deception, tail risk, distribution shift, de-identification, aggregate reporting, tool call, trajectory, repo snapshot, tool simulator ve external auditing.

Çapraz Risk Şeritleri

Safety, privacy, evaluation awareness ve distribution shift tek bir bölümde yaşamaz. Pipeline'ın üstünden altından geçen şeritler gibidir. Mesela privacy senaryo seçiminde de vardır, ölçüm raporlamasında da. Evaluation awareness prompt biçiminde de vardır, CoT monitorability yorumunda da.

Mini Deployment Simulation Runner

Kavram haritasının amacı sadece tanım vermek değil, karar refleksi kazandırmak: Bu eval neyi temsil ediyor, hangi ortam varsayımına dayanıyor, hangi riskleri ölçüyor, hangi kör noktaları bırakıyor?

Agentic Kavramlar Neden Ayrı Duruyor?

Tool-use dünyasında kavram haritası hemen genişler: tool call, tool response, read-only connector, response DB, transient failure, network non-determinism, side effect, sandbox ve replay. Bunlar chat eval'ının üstüne eklenen süsler değil; davranışın içinde gerçekleştiği ortamdır.

Bu Harita Nasıl Okunmalı?

Önce pipeline'ı öğren. Sonra her yeni kavramı şu soruyla yerleştir: bu kavram hangi kararı etkiliyor? Bir eval sonucuna güvenmemi mi, bir failure mode'u sınıflandırmamı mı, yoksa gizlilik/denetim sınırını anlamamı mı sağlıyor?

Okuma Kontrolü